بررسی رابطۀ بین فرهنگ سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی در وزارت ورزش و جوانان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس‌ارشد مدیریت ورزشی، دانشکدۀ تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار، دانشکدۀ تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشیار، دانشکدۀ تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

 
هدف از این پژوهش، بررسی ارتباط بین فرهنگ سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی در وزارت ورزش و جوانان بود. تحقیق حاضر، از نوع توصیفی است که با روش تحقیق همبستگی و به‌صورت میدانی به اجرا در‌آمد. جامعۀ آماری پژوهش، کلیۀ کارشناسان وزارت ورزش و جوانان (300≈N نفر) بودند. با توجه به محدود بودن جامعۀ آماری از روش نمونه‌گیری کل‌شمار استفاده شد. از مجموع 300 پرسشنامۀ توزیع‌شده، 251 پرسشنامه (66/83 درصد) قابل استفاده بود. به‌منظور جمع‌آوری اطلاعات از پرسشنامه‌های اطلاعات فردی، پرسشنامۀ فرهنگ سازمانی دنیسون (2000)، (959/0=α) و پرسشنامۀ رفتار شهروندی سازمانی اُرگان وکانوسکی (1996) (714/0=α) استفاده شد. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از روش آمار توصیفی و استنباطی شامل آزمون‌های همبستگی اسپیرمن و رگرسیون چندمتغیره، تحلیل مسیر و برای ارائۀ مدل از روش مدل معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج نشان داد که بین فرهنگ سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی رابطۀ مثبت و معناداری وجود دارد (01/0P≤). نتایج رگرسیون خطی چندمتغیره نیز نشان داد از بین ابعاد فرهنگ سازمانی به‌ترتیب مشارکتی (41/0=β) و انعطاف‌پذیری (31/0-=β) مهم‌ترین عوامل پیش‌بینی‌کنندۀ شهروندی‌ سازمانی‌اند (01/0P≤). بنابراین مدیران وزارت ورزش و جوانان می‌توانند با ایجاد تأثیرات مطلوب در فرهنگ سازمانی موجب افزایش بروز رفتارهای شهروندی سازمانی از سوی کارکنان این سازمان شوند.

کلیدواژه‌ها


1. آقایی، رضا؛ آقایی، میلاد؛ آقایی، اصغر (1392). «بررسی رابطۀ میان فرسودگی شغلی، رفتار شهروندی سازمانی، جو سازمانی و فرهنگ سازمانی»، مدیریت دولتی، دورۀ 5، ش 4، ص 18-1«

2. امیدی، علیرضا؛ تندنویس، فریدون؛ مظفری، سید امیر احمد (1391). "ارتباط فرهنگ سازمانی با اثربخشی مدیریت دانش و اثربخشی سازمانی در برخی سازمان‌های ورزشی ایران»، پژوهش در مدیریت ورزشی و رفتار حرکتی، ش 4، ص 103-87.

3. دفت، ریچارد ال. (1381). مبانی و تئوری طراحی سازمان، ترجمۀ علی پارسائیان و سید محمد اعرابی، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، چ دوم، ص 406.

4. زارعی متین، حسن؛ الوانی، سید مهدی؛ جندقی، غلام‌رضا؛ احمدی، فریدون (1389). «ارائه مدل جامع عوامل مؤثر بر توسعۀ رفتار شهروندی سازمانی مطالعۀ موردی: کارکنان شرکت ملی نفت ایران»، مدیریت دولتی، دورۀ 2، ش 5، ص 56-39.

5. عسکریان، مصطفی؛ طاهری عطار، فتانه (1391). «فرهنگ سازمانی و نقش آن در شکل‌گیری رفتار شهروندی سازمانی از دیدگاه کارشناسان حوزۀ ستادی وزارت آموزش و پرورش»، رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، سال سوم، ش 2، ص 34-21.

6. علی احمدی، علیرضا و همکاران (1383). شناخت فرهنگ: فرهنگ سازمانی و مدیریت بر آن، تهران، انتشارات تولید دانش، ص 47.

7. فاروقی، محسن (1392). «بررسی تأثیر فرهنگ سازمانی بر رفتار شهروندی سازمانی»، تعالی نشریۀ تخصصی مدیریت، سال سوم، ش 18، ص 17-13.

8. Alizadeh, M., Shahrani, A. )2008(. “Explain the role of organizational culture in organizational citizenship behavior, study EPC companies”. First conference of organizational citizenship behavior, Tehran University, pp: 12-17.

9. Chamdan, Purnama. (2013). “Influence Analysis of Organizational Culture Organizational Commitment Job and Satisfaction Organizational Citizenship Behavior (OCB) Toward Improved Organizational Performance”. International Journal of Business, Humanities and Technology, 3(5):86-100.

10. Denison, D. R. (2000). “Organizational culture: can it be a key lever for driving organizational change? In cooper, C.L., Cartwright, S. &Earley, P.C.”. The International Handbook of Organizational Culture and Climate, pp:346-376.

11. Denison, D. R., Haaland, S., Goelzer, P. (2004). “Corporate culture andorganizational effectiveness: Is Asia different from the rest of the world?” Organizational Dynamics, 33(1):98-109.

12. Denison, D. R., Mishra, A. K. (1995). “Toward a theory of organizational cultureand effectiveness”. Organization Science, 6(2): 204-223.

13. Ebrahimpour, H., Zahed, A., Khaleghkhah, A., BagerSepehri, M. (2011). “A survey relation between organizational culture and organizational citizenship behavior”. Procedia - Social and Behavioral Sciences 30:1920 – 1925.

14. Lee, H., Choi, B. (2003). “Knowledge management enablers, process, andorganizational performance: An integrative view and empirical examination”.Journal of Management Information System, 20(1): 179-228.

15. Macintosh, E., Doherty A. (2010). “The influence of organizational culture on job satisfaction to leave”. Sport Management Review, 13: 106 -117.

16. Made, Darsana. (2013). “The Influence of Personality and Organizational Culture on Employee Performance through Organizational Citizenship Behavior”. The International Journal OF Management,2(4): 136-148.

17. Moghimi, M. (2006). “Surrey of the relationship of organizational citizenship behavior and entrepreneurship culture in governmental organization”. Organizational Culture Management, 4(3): 112-124.

18. Morkoczy L., Xin K. (2005). “The Virtues of Omission in Organizational Citizenship Behavior”. PP:12: www.goldmark.org/ livia.pdf

19. Organ, D. W. (1988). “Organizational Citizenship Behavior: The Good Soldier Syndrome”. The Academy of Management Review, 14(2): 294-297.

20. Paine, J. B., Organ, D. W. (2002). “The cultural matrix of organizational citizenship behavior: some preliminary conceptual and empiricalobservations”. Human Resource Management Review, 10:45- 59.

21. Podsakoff, P. M., MacKenzie, S. B., Moorman, R. H., Fetter, R. (1990). “Transformational leader behavior and their effects on followers, Trust in leader, satisfaction, and organizational citizenship behavior”. Leadership Quarterly, 1: 107-142.

22. Podsakoff, P. M., MacKenzie, S. B., Paine, J. B., Bachrach, D. G. (2000). “Organizational citizenship behaviors: A critical review of the theoretical and empirical literature and suggestions for future research”. Journal of Management, 6(3): 513-563.