سنجش کیفیت خدمات پژوهشی در مراکز آموزش عالی با رویکرد KANO- QFD (مطالعۀ موردی: دانشکدۀ تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه گیلان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد مدیریت ورزشی دانشکدۀ تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت ورزشی دانشکدۀ تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه گیلان، رشت، ایران

چکیده

هدف پژوهش حاضر ارزیابی کیفیت خدمات پژوهشی دانشکدۀ تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه گیلان از دیدگاه دانشجویان تحصیلات تکمیلی بود. جامعۀ آماری تحقیق تمامی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشکدۀ تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه گیلان (162 نفر) در نیمسال دوم تحصیلی 94-1393 بود که 108 دانشجوی تحصیلات تکمیلی  به پرسشنامه­های سروکوال ادراکات و انتظارات از کیفیت خدمات پژوهشی پاسخ دادند. همچنین از پرسشنامۀ کانو برای شناسایی و دسته­بندی نیاز­های دانشجویان استفاده شد. برای تأیید روایی صوری و محتوایی پرسشنامه­ها از نظر ده نفر از استادان استفاده شد. پایایی آنها نیز در یک مطالعۀ راهنما و به روش آلفای کرونباخ به‌ترتیب 913/0=α و 954/0=α برای پرسشنامه‌های ادراکات و انتظارات و 832/0=α برای پرسشنامۀ کانو محاسبه شد. در نهایت 9 نیاز اساسی به‌عنوان صدای مشتری وارد ماتریس خانۀ کیفیت مدل  QFDشد و 13 مشخصۀ­ فنی برای بهبود آنها استخراج شد. نتایج تجزیه‌وتحلیل داده­ها نشان داد که در هر پنج بُعد کیفیت خدمات پژوهشی، شکاف منفی کیفیت وجود دارد (05/0≥P). بیشترین شکاف منفی کیفیت در بُعد اعتبار (04/3-) و گویۀ حمایت مالی از دانشجویان مشاهده شد. براساس نتایج پژوهش عدم تخصیص اعتبارات، بی‌برنامگی، عدم حمایت مالی از طرح­ها و شرکت در سمینار­ها و نبود زیرساخت­های لازم پژوهشی، از جمله موانع و کاستی‌های پژوهشی است. توصیه می­شود مسئولان پژوهشی با اولویت­بندی در تخصیص بودجه و  برگزاری جلسات پرسش و پاسخ به‌منظور شناسایی نیاز­های پژوهشی دانشجویان در جهت ارتقای سطح کیفیت خدمات این حوزه و کاهش شکاف اقدام کنند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

An Assessment of Research Services Quality in Higher Education Centers with KANO- QFD Approach (Case Study: Physical Education and Sport Science Faculty, Guilan University)

نویسندگان [English]

  • Mehrali Hematinezhad 1
  • Sepideh Shabani 2
  • Zahra Taslimi 2

1 Professor of Sport Management, Faculty of Physical Education and Sport Sciences, University of Guilan, Rasht, Iran

2 . PhD Student of Sport Management, Faculty of Physical Education and Sport Sciences, University of Guilan, Rasht, Iran

چکیده [English]

The aim of this study was to assess the research services quality of Faculty of Physical Education and Sport Sciences at Guilan University from the viewpoints of postgraduate students. The population consisted of all postgraduate students of this faculty in the second semester of 2014-2015 academic year (N=162) and 108 students responded to the SERVQUAL questionnaires in both perceptions and expectations of research services quality. Also, Kano questionnaire was used to identify and categorize students' needs. The face and content validity of the questionnaires were confirmed by 10 professors. Their reliability was calculated in a pilot study using Cronbach's alpha coefficient (α=0.913 and α=0.954 for perceptions an exceptions questionnaires, α=0.832 for KANO questionnaire). Finally, 9 basic needs were imported into the house of quality of QFD model as the voice of the customer and 13 technical specifications were extracted to improve them. The results of data analysis showed that in all five mentioned dimensions, there was a negative quality gap (P≤0.05). The biggest negative gap was observed in the reliability dimension (-3.04) and financial support of students in research services. The results showed that lack of funding, planning, financial support of projects, not participating in seminars and lack of necessary research infrastructure were barriers and shortcomings of the research sector. It is recommended that research authorities should prioritize funding and attend question-answer meetings to identify students' research needs and to improve research service quality and to reduce the gap in this area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • faculty of physical education and sport sciences
  • Kano Model
  • quality function deployment
  • research services quality in universities
  • SERVQUAL Model
. اتقیا، ناهید (1391). «بررسی کیفیت دوره­های تحصیلات تکمیلی رشتۀ تربیت بدنی و علوم ورزشی در دانشگاه­های دولتی کشور از دیدگاه دانشجویان، اعضای هیأت علمی و مدیران این دوره­ها»، مطالعات مدیریت ورزشی، ش 16، ص 36-13.
2. بهزادی، حسن؛ داورپناه، محمدرضا (1388). «بررسی عوامل مؤثر بر تجربه پژوهشی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه فردوسی مشهد»، مطالعات تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد، ش 2، ص250-227.
3. پاک­مهر، حمیده؛ جعفری­ثانی، حسین؛ سعیدی­رضوانی، محمود؛ کارشکی، حسین (1390). کیفیت تدریس در آموزش عالی: آموزش یا پژوهش؟، اولین همایش ملی " آموزش در ایران 1404".
4. جوادیان، یحیی (1381). «نگرش دانشجویان پزشکی در مورد اهمیت پژوهش»، مجلۀ دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی- درمانی قزوین، ش 22، ص 68-64.
5. حسین­پور، محمد (1390). «بررسی عوامل بازدارندۀ فعالیت پژوهشی اعضای هیأت علمی رشته­های علوم انسانی»، یافته­های نو در روان‌شناسی، ش 19، ص 95-79.
6. حیدری­نژاد، صدیقه؛ مظفری، امیر احمد؛ محقر، علی (1385). «ارزیابی کارایی دانشکده­ها و گروه­های آموزشی تربیت بدنی دانشگاه­های دولتی با استفاده از مدل ریاضی تحلیل داده­ها»، فصلنامۀ المپیک، ش 34، ص 18-7.
7. دارابی، شمسی؛ کوهپیمایی، علیرضا؛ یوسفی، محمدحسین؛ کمیلی­موحد، طاهره؛ احمری طهران، هدی؛ رحمانی، معصومه (1388). «بررسی شدت مشکلات پژوهشی قبل و بعد از مداخلات اداری و مدیریتی از دیدگاه اعضای هیأت علمی و محققین دانشگاه علوم پزشکی قم»، مجلۀ دانشگاه علوم پزشکی قم، ش 3، ص 44-37.
8. رمضانیان، محمد­رحیم؛ فرجی، رسول؛ خوشنویس، فرهاد؛ دانش­ثانی، کاظم (1392). «بررسی کیفیت خدمات اماکن ورزشی دانشگاه­ها مبتنی بر مدل سروکوال (مطالعۀ موردی دانشگاه گیلان)»، دوفصلنامۀ مدیریت و توسعۀ ورزش، ش 1 (پیاپی 2)، صص: 83-65.
9. سازمان تربیت بدنی جمهوری اسلامی ایران (1381). توسعۀ علمی و پژوهشی، سند تفضیلی نظام جامع توسعۀ تربیت بدنی و ورزش کشور، انتشارات سیب سبز.
10. سلیمانی، حمید؛ سلیمانی، حجت؛ صالح­فر، داوود (1393). «تبیین عوامل مؤثر بر عدم تمایل دانشجویان تحصیلات تکمیلی حسابداری به تحقیق و پژوهش»، پژوهش حسابداری، ش 13، ص 116-98.
11. شاهوردیانی، شادی (1389). «طراحی ابزار سنجش کیفیت خدمات پژوهشی مبتنی بر مدل سروکوال»، مجلۀ حسابداری مدیریت، ش 5، ص 95-87.
12. صابونچی، رضا (1379). بررسی کمی و کیفی وضعیت آموزشی و پژوهشی دوره­های کارشناسی‌ارشد تربیت بدنی از دیدگاه دانشجویان این مقطع تحصیلی در دانشگاه­های مجری مستقر در تهران، پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد، تهران: دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی.
13. صافی، احمد (1380). «اهمیت و جایگاه پژوهش در آموزش و پرورش: تلاش­، چالش­ها و سیاست­های آینده»، پژوهشنامۀ آموزشی، ش 35.
14. صبوری، علی‌اکبر (1385). «کارنامۀ پژوهشی ایران در سال 2005»، فصلنامۀ رهیافت، ش 7، ص 48-44.
15. عرب­مختاری، روح­اله (1386). شناسایی موانع و مشکلات پژوهش در رشتۀ تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه­های دولتی کشور از دیدگاه دانشجویان تحصیلات تکمیلی، پایان­نامۀ کارشناسی‌ارشد، دانشکدۀ تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه اصفهان.
16. علم، شهرام، تندنویس، فریدون، امیرتاش، علی­محمد (1388). «عوامل مؤثر بر توسعۀ پژوهش در تربیت بدنی وزارت آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامۀ نوآوری­های آموزشی، ش 29، ص 120-101.
17. فرخی، نورعلی (1376). تحلیل عوامل مؤثر بر نگرش اساتید دانشگاه علامه طباطبایی نسبت به پژوهش و موانع تحقیق در دانشگاه، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.
18. فضل­الهی، سیف­اله (1391). «عوامل بازدارندۀ مؤثر بر پژوهش­های دانشجویی»، نشریۀ اسلام و پژوهش­های تربیتی، سال چهارم، ش 1، ص 184-165.
19. فضلی، صفر؛ علیزاده، مهدی (1387). «تجزیه‌وتحلیل و اولویت­بندی بهینۀ نیاز­های مشتریان: (رویکرد مدل ادغامKANO  در QFD)»، پژوهشنامۀ بازرگانی، ش 49، ص 170-145.
20. فعلی، سعید؛ پزشکی­راد، غلامرضا؛ چیذری، محمد (1385). «بررسی عوامل مؤثر بر مشارکت دانشجویان در فعالیت­های پژوهشی و تولید علم»، فصلنامۀ پژوهش و برنامه­ریزی در آموزش عالی، ش 4، ص 106-93.
21. قراخانلو، رضا، آقا علی­نژاد، حمید، (1381). «شناسایی موانع و مشکلات پژوهش در تربیت بدنی و علوم ورزشی در دانشگاه­های کشور»، پژوهش در علوم ورزشی، ش 1، ص 30-5.
22. کاردان، علی­محمد (1375). «شرایط رشد و توسعۀ پژوهش در دانشگاه­ها و مؤسسات آموزش عالی»، مجموعه مقالات نخستین سمینار آموزش عالی در ایران، تهران، دانشگاه علامه طباطبایی.
23. کریمیان، زهرا؛ صباغیان، زهرا؛ صالح­صدیق­پور، بهرام (1390). «بررسی موانع و چالش­های پژوهش و تولید علم در دانشگاه­های علوم پزشکی»، دوفصلنامۀ انجمن آموزش عالی ایران، سال سوم، ش 4، ص 35-63.
24. کوزه­چیان، هاشم (1379). «وضعیت آموزشی دانشجویان دانشکده­های تربیت بدنی»، نشریۀ حرکت، ش 4، ص 53-37.
25. کیانپور، مریم؛ بهمن­زیاری، پروانه؛ آرتی، سارا؛ ناجی، همایون (1384). «بررسی موانع پژوهش در نظام علوم پزشکی از دیدگاه مسئولان، اعضای هیأت علمی و کارشناسان»، نشریۀ پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، ش 28، ص 14-6. 
26. میر فخرالدینی، سید حیدر؛ صالح اولیا، محمد؛ جمالی، رضا (1388). «مهندسی مجدد مدیریت کیفیت در مؤسسات آموزش عالی (مطالعه موردی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه یزد)»، پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، ش 53، ص 157-131.
27. همتی­نژاد، زهرا؛ همتی­نژاد، مهر­علی (1393). «ارزیابی کیفیت خدمات آموزشی دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه گیلان براساس مدل سروکوال»، مبانی مطالعات مدیریت در ورزش، ش 3، ص 28-11.
28. Abu Hasan, H. F., Ilias, A., Abd Rahman, R., Abd Razak, M. Z. (2008).Servicequality and student satisfaction: A case study at private higher education institutions, International Business Research, 1(3), 163-175.
29. Al-Alak, B. A., Alnaser, A. S. M. (2012).Assessing the relationship between higher education service quality dimensions and student satisfaction, Australian Journal of Basic and Applied Sciences, 6(1), 156-164.
30. Australian Institute of Spor. (2002). htpp://www.ais.org.au.
31. Baron, A. (2011).Measuring Human Capital,  Strategic HR Review, 10(2), 30-35.
32. Bery, L., A, Parasuraman, A., zeithaml, V. A., Berry, L. L. (1988). SERVQUAL: A multiple item scale for measuring customer perceptions of service quality,. Journal of Retailing, 64(1), 13-40.
33. Coates, H. ( 2005).The value of student engagement for higher education quality assurance, Quality in Higher Education,  11(1),  25-36.
34. Daniel, J.,  Kanwar, A.,  Uvalic-Trumbic, S. (2006).A Tectonic Shift in Global Higher Education, Change, 38(4), 16-23.
35. Ginns, P.,  Prosser, M., Barrie, S. (2007).Students' Perceptions of Teaching Quality in Higher Education : The Perspective of Currently Enrolled Students,. Studies in Higher Education,  32(5), 603- 615.
36. Institute for Scientific Information. (2002). www. Isinet.com.
37.Irish Sport Council. (2003).Irish Sport Council Launches Strategy Statement A Irland.http://www.irishsportcouncil.ie/ strategy.asp.           
38. Japan Institute of Sport. (2002). htpp://www.ais.org.au.
39. Jiewanto, A., Laurens, C., Nelloh, L. (2012).Influence of Service Quality, University Image, and Student Satisfaction toward WOM Intention: A Case Study on Universities Pelita Harapan Surabaya, Procedia - Social and Behavioral Sciences, 40, 16 – 23.
40. Karydis, A., Kodovazeniti, K. M., Hatzigeorgiou, D., Panis, V. (2001).Expectations and perceptions of Greek patients regarding the quality of dental health care, International Journal of Quality of Health Care, 13(5), 409-416.
41. Khanchitpol Yousapronpaiboon. (2014).SERVQUAL: Measuring higher education service quality in Thailand, Procedia - Social and Behavioral Sciences, 116, 1088 – 1095.
42. Khodayari, F., Khodayari, B. (2011).Service quality in higher education, Interdisciplinary Journal of Research in Business, 1(9), 38-46.
43. Kotrlik,W.J., Bartlett,E.J., Higgins, C.C., Williams, A.H. (2002).Factors Associated With Research Productivity of Agricultural Education Faculty, Journal of Agricultural Education, 43(3),110-116.
44. Lofgren, M., Witell, L. (2005). Kano,s theory of attractive quality and packaging, Quality Management Journal, 12(3), 7-30.
45. Parasuraman, A., zeithaml, V. A., Berry, L. L. (1988).SERVQUAL: A multiple item scale for measuring customer perceptions of service quality, Journal of Retailing, 64(1), 13-40.
46. Parasuraman, A, Zeithaml, V. A, Berry, L. A. (1985).Conceptual model of service quality and its implications for future research, Journal of Marketing, 49, 41-50.
47. Sport Canada poicies, Canada: Sport Canada, (1998). htpp://www.pch.gc.ca.
48. Stewart, J., Harte, V. (2010).The Implications of Talent Management for Diversity Training: an Exploratory Study,  Journal of European Industrial Training, 34(6), 506-518.
دوره 9، شماره 3
آذر 1396
صفحه 489-514
  • تاریخ دریافت: 20 آبان 1394
  • تاریخ بازنگری: 01 شهریور 1395
  • تاریخ پذیرش: 27 شهریور 1395
  • تاریخ اولین انتشار: 01 آذر 1396