سنجش کیفیت خدمات پژوهشی در مراکز آموزش عالی با رویکرد KANO- QFD (مطالعۀ موردی: دانشکدۀ تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه گیلان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد مدیریت ورزشی دانشکدۀ تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت ورزشی دانشکدۀ تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه گیلان، رشت، ایران

چکیده

هدف پژوهش حاضر ارزیابی کیفیت خدمات پژوهشی دانشکدۀ تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه گیلان از دیدگاه دانشجویان تحصیلات تکمیلی بود. جامعۀ آماری تحقیق تمامی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشکدۀ تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه گیلان (162 نفر) در نیمسال دوم تحصیلی 94-1393 بود که 108 دانشجوی تحصیلات تکمیلی  به پرسشنامه­های سروکوال ادراکات و انتظارات از کیفیت خدمات پژوهشی پاسخ دادند. همچنین از پرسشنامۀ کانو برای شناسایی و دسته­بندی نیاز­های دانشجویان استفاده شد. برای تأیید روایی صوری و محتوایی پرسشنامه­ها از نظر ده نفر از استادان استفاده شد. پایایی آنها نیز در یک مطالعۀ راهنما و به روش آلفای کرونباخ به‌ترتیب 913/0=α و 954/0=α برای پرسشنامه‌های ادراکات و انتظارات و 832/0=α برای پرسشنامۀ کانو محاسبه شد. در نهایت 9 نیاز اساسی به‌عنوان صدای مشتری وارد ماتریس خانۀ کیفیت مدل  QFDشد و 13 مشخصۀ­ فنی برای بهبود آنها استخراج شد. نتایج تجزیه‌وتحلیل داده­ها نشان داد که در هر پنج بُعد کیفیت خدمات پژوهشی، شکاف منفی کیفیت وجود دارد (05/0≥P). بیشترین شکاف منفی کیفیت در بُعد اعتبار (04/3-) و گویۀ حمایت مالی از دانشجویان مشاهده شد. براساس نتایج پژوهش عدم تخصیص اعتبارات، بی‌برنامگی، عدم حمایت مالی از طرح­ها و شرکت در سمینار­ها و نبود زیرساخت­های لازم پژوهشی، از جمله موانع و کاستی‌های پژوهشی است. توصیه می­شود مسئولان پژوهشی با اولویت­بندی در تخصیص بودجه و  برگزاری جلسات پرسش و پاسخ به‌منظور شناسایی نیاز­های پژوهشی دانشجویان در جهت ارتقای سطح کیفیت خدمات این حوزه و کاهش شکاف اقدام کنند.

کلیدواژه‌ها


. اتقیا، ناهید (1391). «بررسی کیفیت دوره­های تحصیلات تکمیلی رشتۀ تربیت بدنی و علوم ورزشی در دانشگاه­های دولتی کشور از دیدگاه دانشجویان، اعضای هیأت علمی و مدیران این دوره­ها»، مطالعات مدیریت ورزشی، ش 16، ص 36-13.

2. بهزادی، حسن؛ داورپناه، محمدرضا (1388). «بررسی عوامل مؤثر بر تجربه پژوهشی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه فردوسی مشهد»، مطالعات تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد، ش 2، ص250-227.

3. پاک­مهر، حمیده؛ جعفری­ثانی، حسین؛ سعیدی­رضوانی، محمود؛ کارشکی، حسین (1390). کیفیت تدریس در آموزش عالی: آموزش یا پژوهش؟، اولین همایش ملی " آموزش در ایران 1404".

4. جوادیان، یحیی (1381). «نگرش دانشجویان پزشکی در مورد اهمیت پژوهش»، مجلۀ دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی- درمانی قزوین، ش 22، ص 68-64.

5. حسین­پور، محمد (1390). «بررسی عوامل بازدارندۀ فعالیت پژوهشی اعضای هیأت علمی رشته­های علوم انسانی»، یافته­های نو در روان‌شناسی، ش 19، ص 95-79.

6. حیدری­نژاد، صدیقه؛ مظفری، امیر احمد؛ محقر، علی (1385). «ارزیابی کارایی دانشکده­ها و گروه­های آموزشی تربیت بدنی دانشگاه­های دولتی با استفاده از مدل ریاضی تحلیل داده­ها»، فصلنامۀ المپیک، ش 34، ص 18-7.

7. دارابی، شمسی؛ کوهپیمایی، علیرضا؛ یوسفی، محمدحسین؛ کمیلی­موحد، طاهره؛ احمری طهران، هدی؛ رحمانی، معصومه (1388). «بررسی شدت مشکلات پژوهشی قبل و بعد از مداخلات اداری و مدیریتی از دیدگاه اعضای هیأت علمی و محققین دانشگاه علوم پزشکی قم»، مجلۀ دانشگاه علوم پزشکی قم، ش 3، ص 44-37.

8. رمضانیان، محمد­رحیم؛ فرجی، رسول؛ خوشنویس، فرهاد؛ دانش­ثانی، کاظم (1392). «بررسی کیفیت خدمات اماکن ورزشی دانشگاه­ها مبتنی بر مدل سروکوال (مطالعۀ موردی دانشگاه گیلان)»، دوفصلنامۀ مدیریت و توسعۀ ورزش، ش 1 (پیاپی 2)، صص: 83-65.

9. سازمان تربیت بدنی جمهوری اسلامی ایران (1381). توسعۀ علمی و پژوهشی، سند تفضیلی نظام جامع توسعۀ تربیت بدنی و ورزش کشور، انتشارات سیب سبز.

10. سلیمانی، حمید؛ سلیمانی، حجت؛ صالح­فر، داوود (1393). «تبیین عوامل مؤثر بر عدم تمایل دانشجویان تحصیلات تکمیلی حسابداری به تحقیق و پژوهش»، پژوهش حسابداری، ش 13، ص 116-98.

11. شاهوردیانی، شادی (1389). «طراحی ابزار سنجش کیفیت خدمات پژوهشی مبتنی بر مدل سروکوال»، مجلۀ حسابداری مدیریت، ش 5، ص 95-87.

12. صابونچی، رضا (1379). بررسی کمی و کیفی وضعیت آموزشی و پژوهشی دوره­های کارشناسی‌ارشد تربیت بدنی از دیدگاه دانشجویان این مقطع تحصیلی در دانشگاه­های مجری مستقر در تهران، پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد، تهران: دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی.

13. صافی، احمد (1380). «اهمیت و جایگاه پژوهش در آموزش و پرورش: تلاش­، چالش­ها و سیاست­های آینده»، پژوهشنامۀ آموزشی، ش 35.

14. صبوری، علی‌اکبر (1385). «کارنامۀ پژوهشی ایران در سال 2005»، فصلنامۀ رهیافت، ش 7، ص 48-44.

15. عرب­مختاری، روح­اله (1386). شناسایی موانع و مشکلات پژوهش در رشتۀ تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه­های دولتی کشور از دیدگاه دانشجویان تحصیلات تکمیلی، پایان­نامۀ کارشناسی‌ارشد، دانشکدۀ تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه اصفهان.

16. علم، شهرام، تندنویس، فریدون، امیرتاش، علی­محمد (1388). «عوامل مؤثر بر توسعۀ پژوهش در تربیت بدنی وزارت آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامۀ نوآوری­های آموزشی، ش 29، ص 120-101.

17. فرخی، نورعلی (1376). تحلیل عوامل مؤثر بر نگرش اساتید دانشگاه علامه طباطبایی نسبت به پژوهش و موانع تحقیق در دانشگاه، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.

18. فضل­الهی، سیف­اله (1391). «عوامل بازدارندۀ مؤثر بر پژوهش­های دانشجویی»، نشریۀ اسلام و پژوهش­های تربیتی، سال چهارم، ش 1، ص 184-165.

19. فضلی، صفر؛ علیزاده، مهدی (1387). «تجزیه‌وتحلیل و اولویت­بندی بهینۀ نیاز­های مشتریان: (رویکرد مدل ادغامKANO  در QFD)»، پژوهشنامۀ بازرگانی، ش 49، ص 170-145.

20. فعلی، سعید؛ پزشکی­راد، غلامرضا؛ چیذری، محمد (1385). «بررسی عوامل مؤثر بر مشارکت دانشجویان در فعالیت­های پژوهشی و تولید علم»، فصلنامۀ پژوهش و برنامه­ریزی در آموزش عالی، ش 4، ص 106-93.

21. قراخانلو، رضا، آقا علی­نژاد، حمید، (1381). «شناسایی موانع و مشکلات پژوهش در تربیت بدنی و علوم ورزشی در دانشگاه­های کشور»، پژوهش در علوم ورزشی، ش 1، ص 30-5.

22. کاردان، علی­محمد (1375). «شرایط رشد و توسعۀ پژوهش در دانشگاه­ها و مؤسسات آموزش عالی»، مجموعه مقالات نخستین سمینار آموزش عالی در ایران، تهران، دانشگاه علامه طباطبایی.

23. کریمیان، زهرا؛ صباغیان، زهرا؛ صالح­صدیق­پور، بهرام (1390). «بررسی موانع و چالش­های پژوهش و تولید علم در دانشگاه­های علوم پزشکی»، دوفصلنامۀ انجمن آموزش عالی ایران، سال سوم، ش 4، ص 35-63.

24. کوزه­چیان، هاشم (1379). «وضعیت آموزشی دانشجویان دانشکده­های تربیت بدنی»، نشریۀ حرکت، ش 4، ص 53-37.

25. کیانپور، مریم؛ بهمن­زیاری، پروانه؛ آرتی، سارا؛ ناجی، همایون (1384). «بررسی موانع پژوهش در نظام علوم پزشکی از دیدگاه مسئولان، اعضای هیأت علمی و کارشناسان»، نشریۀ پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، ش 28، ص 14-6. 

26. میر فخرالدینی، سید حیدر؛ صالح اولیا، محمد؛ جمالی، رضا (1388). «مهندسی مجدد مدیریت کیفیت در مؤسسات آموزش عالی (مطالعه موردی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه یزد)»، پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، ش 53، ص 157-131.

27. همتی­نژاد، زهرا؛ همتی­نژاد، مهر­علی (1393). «ارزیابی کیفیت خدمات آموزشی دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه گیلان براساس مدل سروکوال»، مبانی مطالعات مدیریت در ورزش، ش 3، ص 28-11.

28. Abu Hasan, H. F., Ilias, A., Abd Rahman, R., Abd Razak, M. Z. (2008).Servicequality and student satisfaction: A case study at private higher education institutions, International Business Research, 1(3), 163-175.

29. Al-Alak, B. A., Alnaser, A. S. M. (2012).Assessing the relationship between higher education service quality dimensions and student satisfaction, Australian Journal of Basic and Applied Sciences, 6(1), 156-164.

30. Australian Institute of Spor. (2002). htpp://www.ais.org.au.

31. Baron, A. (2011).Measuring Human Capital,  Strategic HR Review, 10(2), 30-35.

32. Bery, L., A, Parasuraman, A., zeithaml, V. A., Berry, L. L. (1988). SERVQUAL: A multiple item scale for measuring customer perceptions of service quality,. Journal of Retailing, 64(1), 13-40.

33. Coates, H. ( 2005).The value of student engagement for higher education quality assurance, Quality in Higher Education,  11(1),  25-36.

34. Daniel, J.,  Kanwar, A.,  Uvalic-Trumbic, S. (2006).A Tectonic Shift in Global Higher Education, Change, 38(4), 16-23.

35. Ginns, P.,  Prosser, M., Barrie, S. (2007).Students' Perceptions of Teaching Quality in Higher Education : The Perspective of Currently Enrolled Students,. Studies in Higher Education,  32(5), 603- 615.

36. Institute for Scientific Information. (2002). www. Isinet.com.

37.Irish Sport Council. (2003).Irish Sport Council Launches Strategy Statement A Irland.http://www.irishsportcouncil.ie/ strategy.asp.           

38. Japan Institute of Sport. (2002). htpp://www.ais.org.au.

39. Jiewanto, A., Laurens, C., Nelloh, L. (2012).Influence of Service Quality, University Image, and Student Satisfaction toward WOM Intention: A Case Study on Universities Pelita Harapan Surabaya, Procedia - Social and Behavioral Sciences, 40, 16 – 23.

40. Karydis, A., Kodovazeniti, K. M., Hatzigeorgiou, D., Panis, V. (2001).Expectations and perceptions of Greek patients regarding the quality of dental health care, International Journal of Quality of Health Care, 13(5), 409-416.

41. Khanchitpol Yousapronpaiboon. (2014).SERVQUAL: Measuring higher education service quality in Thailand, Procedia - Social and Behavioral Sciences, 116, 1088 – 1095.

42. Khodayari, F., Khodayari, B. (2011).Service quality in higher education, Interdisciplinary Journal of Research in Business, 1(9), 38-46.

43. Kotrlik,W.J., Bartlett,E.J., Higgins, C.C., Williams, A.H. (2002).Factors Associated With Research Productivity of Agricultural Education Faculty, Journal of Agricultural Education, 43(3),110-116.

44. Lofgren, M., Witell, L. (2005). Kano,s theory of attractive quality and packaging, Quality Management Journal, 12(3), 7-30.

45. Parasuraman, A., zeithaml, V. A., Berry, L. L. (1988).SERVQUAL: A multiple item scale for measuring customer perceptions of service quality, Journal of Retailing, 64(1), 13-40.

46. Parasuraman, A, Zeithaml, V. A, Berry, L. A. (1985).Conceptual model of service quality and its implications for future research, Journal of Marketing, 49, 41-50.

47. Sport Canada poicies, Canada: Sport Canada, (1998). htpp://www.pch.gc.ca.

48. Stewart, J., Harte, V. (2010).The Implications of Talent Management for Diversity Training: an Exploratory Study,  Journal of European Industrial Training, 34(6), 506-518.