تأثیر ساختار سازمانی بر درگیری شغلی کارکنان ادارات کل ورزش و جوانان: نقش واسطه‌ای توانمندسازی روان‌شناختی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مربی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران

2 دانشجوی دکتری، مدیریت ورزشی، دانشکدۀ تربیت ‌بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

 
هدف از این تحقیق بررسی تأثیر ساختار سازمانی بر درگیری شغلی کارکنان ادارات کل ورزش و جوانان از طریق نقش واسطه‌ای توانمندسازی روان‌شناختی بود. جامعۀ آماری تحقیق شامل تمام کارکنان ادارات کل ورزش و جوانان استان‌های کرمان (50 =N) و یزد (45= N) بود. با توجه به کوچک بودن جامعۀ آماری، تمام افراد به‌عنوان نمونۀ آماری انتخاب شدند (95=n=N)، که از این تعداد، 76 پرسشنامه (کرمان 40 نفر و یزد 36 نفر) برگشت داده شد. برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامه‌های ساختار سازمانی شاسکین و موریس (1984)، توانمندسازی روان‌شناختی اسپریتزر (1995) و درگیری شغلی کانونگو (1982) استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها از مدلسازی معادلات ساختاری و نرم‌افزار pls استفاده شد. نتایج نشان داد توانمندسازی روان‌شناختی بر درگیری شغلی اثر معنا‌دار دارد (49/0=β). همچنین، ساختار ارگانیکی و ساختار مکانیکی بر توانمندسازی روان‌شناختی اثر معنادار دارند (به‌ترتیب 30/0=β، 34/0=β). به‌علاوه، نتایج غیرمستقیم نشان داد که توانمندسازی روان‌شناختی بین ساختار ارگانیکی و درگیری شغلی (15/0=β)، همچنین بین ساختار مکانیکی و درگیری شغلی (17/0=β)، دارای نقش واسطه‌ای است. نتایج نشان داد برای افزایش درگیری شغلی کارکنان باید توانمندسازی روان‌شناختی و ساختار سازمانی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


  1. آقایار، سیروس (1382). " توانمندسازی روشی نوین در محیط رقابتی"، ماهنامۀ تدبیر، ش 135، ص 33-28.
  2. برومند، زهرا؛ مؤمنی، ماندانا؛ نجات سنگدهی، سید علی (1390). "ساختار سازمانی و توانمندسازی روان‌شناختی کارکنان"، فصلنامۀ مدیریت کسب‌وکار، ش 9، ص 198-177.
  3. دعایی، حبیب‌اله؛ مرتضوی، سعید؛ کوشازاده، سید علی (1389). " اثر توانمندسازی بر تمایل به ترک خدمت کارکنان"، پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، ش 3و 4، ص 148-121.
  4. ذبیحی، محمدرضا؛ ابرلاهیمی‌پور، حسین؛ عارفی‌نیا، حسن (1392). " بررسی رابطۀ بین ابعاد ساختار سازمانی و ابعاد توانمندی روان‌شناختی در کارکنان دانشگاه علوم پزشکی مشهد"، فصلنامۀ مدیریت پرستاری، ش 1، ص 58-48.
  5. رستادمهر، بهارک؛ اشرف‌گنجوئی، فریده؛ سجادی‌هزاوه، سید حمید (1393). "اثرات توانمندسازی بر مدیریت دانش در کارکنان فدراسیون‌های ورزشی"، مطالعات مدیریت ورزشی، ش 25، ص 206-185.
  6. سوری، ابوذر؛ یوسفی، بهرام؛ شعبانی‌مقدم، کیوان (1392). "ارتباط توانمندسازی و امنیت شغلی در بین کارکنان ادارات ورزش و جوانان استان‌های کرمانشاه و ایلام"، مجلۀ مدیریت منابع انسانی در ورزش، ش1، ص 9-1.
  7. ظریفی، فریبرز؛ یوسفی، بهرام؛ صادقی بروجردی، سعید (1393). "ارائۀ مدل ارتباط عدالت سازمانی، تعهد سازمانی و دلبستگی شغلی در کارشناسان وزارت ورزش و جوانان"، مطالعات مدیریت ورزشی، ش 23، ص 130-115.
  8.  فیضی، طاهره؛ ذوالفقاری مقدم، آسیه (1387). "شناسایی متغیرهای مرتبط با توانمندسازی روان‌شناختی کارکنان سازمان آموزش و پرورش شهر قم"، مدیریت فرهنگ سازمانی، ش 18، ص 150-121.
  9. گوهری‌پور، محمدصادق؛ غفوری، فرزاد؛ ندری، امیر (1392). "ارتباط عوامل توانمندسازی منابع انسانی و انگیزۀ انجام وظایف کاری در سازمان تربیت بدنی جمهوری اسلامی ایران (وزارت ورزش و جوانان) "، مطالعات مدیریت ورزشی، ش 19، ص 108-93.
  10. ‌ مازیاری، محمد؛ کاشف، میرمحمد؛ عراقی، محسن (1393). "رابطۀ مدیریت دانش و درگیری شغلی کارکنان اداره کل ورزش و جوانان استان آذربایجان‌غربی"، مطالعات مدیریت ورزشی، ش 25، ص 172-159.
  11. میرسپاسی، ناصر (1384). "مدیریت استراتژیک منابع انسانی و روابط کار"، تهران، انتشارات میر، ص 61-58.
  12. میرهاشمی، مالک (1387). "پیش‌بینی کننده‌های درگیری شغلی در استادان دانشگاه آزاد اسلامی"، فصلنامۀ روان‌شناسان ایرانی، ش 15، ص 244-235.‌
  13. نفری، ندا؛ امیدفرد، غلامرضا (1389). "بررسی میزان تأثیر ساختار سازمانی (ابعاد ساختاری) بر توانمندسازی کارکنان: بررسی موردی معاونت هزینۀ وزارت امور اقتصادی و دارایی"، فرایند مدیریت و توسعه، ش 73، ص 82-63.
    1. Ağar, R. A. C. C. (2012). “The Relationship between ‌Organizational ‌Structure ‌and ‌Job ‌Involvement in Labour and Technology-Intensive ‌Industrial ‌Enterprises: ‌A ‌Comparative ‌Analysis Based On a Field Study”. International ‌Journal of ‌Business ‌& ‌Commerce, 2(2), pp: 1-20.‌
    2. Akbarzadeh Saufi, M., Kojuri, M. A. S., Badi, M., & Agheshlouei, H. (2013).  “The Impacts of Organizational Justice and Psychological Empowerment on Organizational Citizenship Behavior: The Mediating Effect of Job Involvement”. Human Resource Management, 1(3), pp: 116-135.‌
    3. Amundsen, S., & Martinsen, Ø. L. (2015). “Linking Empowering Leadership to Job Satisfaction, Work Effort, and Creativity The Role of Self-Leadership and Psychological Empowerment”. Journal of Leadership & Organizational Studies, (Published online before print), pp: 1-20.
    4. Appelbaum, S. H., & Honeggar, K.  (1998). “Empowerment: ‌a ‌contrasting ‌overview ‌of ‌organizations in general and nursing ‌in ‌particular-an ‌examination ‌of ‌organizational ‌factors, ‌managerial behaviors, ‌job ‌design, ‌and ‌structural ‌power”. Empowerment ‌in ‌Organizations, 6(2), pp: 29-50.‌
    5. Boon, O. K., Arumugam, V., Safa, M. S., & Bakar, ‌N. ‌A.  (2007). “HRM ‌and ‌TQM: ‌association with job involvement”. Personnel Review, 36 (6),  pp: 939-962.‌
    6. Brown, S. P. (1996). “A metaanalysis and ‌review ‌of ‌organizational ‌research ‌on ‌job ‌involvement”. Psychological Bulletin, 120(2), pp: 235-255.
    7. Carson, K. D., Carson, P. P., & Bedeian, A. ‌G.  (1995). “Development ‌and ‌construct ‌validation ‌of a career entrenchment ‌measure”. ‌Journal ‌of ‌Occupational ‌and ‌Organizational ‌Psychology, 68(4), pp: 301-320.‌
    8. Chin, W. W., Marcolin, B. L., & Newsted, P. R. (2003). “A partial least squares ‌latent ‌variable ‌modeling approach for measuring interaction effects” .Information ‌systems ‌research, 14(2), pp: 189-217.‌
    9. Corsun, D. L., & Enz, C. A. (1999). “Predicting psychological ‌empowerment ‌among ‌service ‌workers: The effect of support-based relationships”. Human ‌relations, 52(2), pp: 205-224.‌
    10. Daft, Richard L. (1998). “Organization Theory and ‌Design”. 6 ‌Edition. ‌Ohio, ‌South ‌western ‌college publishing, p: ‌11.
    11. Dust, S. B., Resick, C. J., & Mawritz, M. B. (2014). “Transformational leadership, psychological empowerment, and the moderating role of mechanistic–organic contexts”. Journal of Organizational Behavior, 35(3), pp: 413-433.
    12. Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). “Evaluating structural equation models with ‌unobservable ‌variables and measurement error”. Journal of marketing research, 18(1), pp: 39-50.‌
    13. Freund, A., & Drach-Zahavy, A. (2007). “Organizational  (role ‌structuring) ‌and ‌personal  (organizational commitment and job involvement) ‌factors: ‌Do ‌they ‌predict ‌interprofessional team effectiveness?”. Journal of ‌interprofessional ‌care, 21(3), pp: 319-334.‌
    14. Hechanova, M., Regina, M., Alampay, R. B. A., & Franco, E. P. (2006). “Psychological ‌empowerment, job satisfaction and performance among Filipino service ‌workers”. Asian ‌Journal of Social Psychology, 9(1), pp:72-78.‌
    15. Hempel, P. S., Zhang, Z. X., & Han, Y. (2012). “Team ‌Empowerment ‌and ‌the ‌Organizational ‌Context Decentralization and the Contrasting ‌Effects ‌of ‌Formalization”. ‌Journal of ‌Management, 38(2), pp:475-501.‌
    16. Ho, C. C., Oldenburg, B., Day, G., & Sun, J. (2012). “Work Values, Job Involvement, ‌and ‌Organizational Commitment in Taiwanese Nurses”. International Journal of ‌Psychology ‌and Behavioral Sciences, 2(3), pp: 64-70.‌
    17. Hollenbeck, J. R., Ellis, A. P., Humphrey, S. E., Garza, A. S., & Ilgen, D. R. (2011). ‌Asymmetry in ‌structural adaptation: The differential impact of centralizing versus ‌decentralizing team decision-‌making structures”. ‌Organizational Behavior and Human ‌Decision Processes, 114(1), pp: 64-74.‌
    18. Jogaratnam, G., & Tse, E. C. Y. (2004). “The Entrepreneurial Approach to Hotel Operation Evidence from the Asia-Pacific Hotel Industry”. Cornell Hotel and Restaurant Administration Quarterly, 45(3), 248-259.
    19. Kanungo, R. N. (1982). “Measurement of job ‌and ‌work ‌involvement”. ‌Journal ‌of ‌applied ‌psychology, 67(3), pp: 341-349.‌
    20. Khany, R., & Tazik, K. (2015). “On the Relationship Between Psychological Empowerment, Trust, and Iranian EFL Teachers’ Job Satisfaction The Case of Secondary School Teachers”. Journal of Career Assessment, (Published online before print), pp: 1-18.
    21. Liden, R. C., Wayne, S. J., & Sparrowe, R. T. (2000). “An examination of the mediating role ‌of psychological empowerment on the relations between the job, interpersonal ‌relationships, and work outcomes”. Journal of applied psychology, 85(3), pp: 407-416.‌
    22. Moch, M. K. (1980). “Job involvement, internal motivation, and employees' integration ‌into ‌networks of work relationships”. Organizational Behavior and Human ‌Performance, 25 (1), pp: 15-31.‌
    23.  Nunnally, J. C., Bernstein, I. H., & Berge, J. M. T. (1967). “Psychometric theory‌”. ‌New York, McGraw-Hill, pp: 320-328.
    24. Powell, L. (2002). “Shedding a tier: ‌flattening ‌organizational ‌structures ‌and ‌employee ‌empowerment”. The‌ ‌International ‌Journal of ‌Educational ‌Management, 16 (1), pp: 54-67.‌
    25. Raisch, S. (2008). “Balanced structures: designing organizations for profitable growth”. Long ‌Range Planning, 41(5), pp: 483-508.‌
    26. Rizwan, M., & Saboor, F. (2011). “Relationship ‌of ‌job ‌involvement ‌with ‌employee ‌performance: moderating role of ‌attitude”. ‌European ‌Journal ‌of ‌Business ‌and ‌Management, 3(8), pp: 77-85.‌
    27. Sashkin, M., Morris, W.C. (1984) . “Organizational behaviors (concepts ‌and ‌experiences) ”. ‌Reston, ‌ Reston Publishing Company, Inc.‌p : 112.
    28. Sharma, A. (2013). “Organizational Structure Factors ‌And ‌Job ‌Involvement ‌Among ‌Employees: Mediating Role of Psychological ‌Contract ‌Fulfillment”. 3rd ‌Biennial ‌Conference of the Indian Academy of Management (IAM), India, Ahmedabad, ‌ 12-14 ‌December.‌ pp: 1-29.
    29. Spreitzer, G. M. (2008). “Taking stock: A review of more than twenty years‌of research ‌on ‌empowerment at work”. In J. Barling & C. L. Cooper‌  (Eds.), Handbook of ‌organizational behavior. Thousand ‌Oaks, CA: Sage.‌ pp: 54–72
    30. Spreitzer, G. M. (1995). ‌Psychological ‌empowerment ‌in ‌the ‌workplace: ‌Dimensions, ‌measurement, and ‌validation”. ‌Academy ‌of ‌management ‌Journal,38(5), pp:1442-1465.‌
    31. Stander, M. W., & Rothmann, S. (2010). “Psychological ‌empowerment, ‌job ‌insecurity ‌and ‌employee engagement”. SA ‌Journal of ‌Industrial ‌Psychology, 36(1), pp: 1-8.‌
    32. Strom, J., & Wallace, M. (2002). “Organizational change ‌in ‌a ‌regional, ‌local ‌council”. ‌Australasian Journal of Business and Social Inquiry, 1(2), pp:51-60.‌
    33. Thomas, K. W., & Velthouse, B. A. (1990). “Cognitive ‌elements ‌of ‌empowerment: ‌An “interpretive” model of intrinsic ‌task ‌motivation”. ‌Academy ‌of ‌management review, 15(4), pp: 666-681.‌