مدل‌یابی تأثیر انگیزش شغلی بر رفتارهای شهروندی سازمانی کارکنان ادارات ورزش و جوانان استان چهارمحال و بختیاری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه تربیت ‌بدنی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

2 کارشناس‌ارشد مدیریت ورزش، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مبارکه، مبارکه، ایران

3 استادیار گروه تربیت ‌بدنی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک، اراک، ایران

چکیده

این پژوهش به‌منظور بررسی تأثیر انگیزش شغلی بر رفتارهای شهروندی سازمانی کارکنان ادارات ورزش و جوانان استان چهارمحال و بختیاری انجام گرفت. کلیۀ کارکنان ادارات ورزش و جوانان استان چهارمحال و بختیاری (152=N) فهرست منابع انگیزش (بارباتو، 2004) را کامل کردند و مدیران مستقیم این کارکنان رفتارهای شهروندی سازمانی آنها را با استفاده از مقیاس رفتار شهروندی سازمانی (پادساکوف و همکاران، 1990) ارزیابی کردند که از مجموع 152 پرسشنامه توزیع‌شده، 140 پرسشنامه  (5/92 درصد) قابل ‌استفاده بود که همین تعداد به‌عنوان نمونه در نظر گرفته شد. رابطۀ مثبت و معنا‌داری بین ابعاد انگیزش شغلی و رفتارهای شهروندی سازمانی (01/0>P و 29/0 =r) به‌دست آمد. همچنین نتایج رگرسیون چندگانه نشان داد که دو بعد انگیزش خودپندارۀ درونی و انگیزش ابزاری واجد شرایط پیش‌بینی رفتار شهروندی سازمانی‌اند. مدلسازی معادلات ساختاری نشان داد که 24 درصد تغییرات رفتار شهروندی سازمانی را می‌توان با انگیزش شغلی تبیین کرد. این نتایج نشان داد که هر یک از ابعاد انگیزش شغلی تا حدودی رفتارهای شهروندی سازمانی کارکنان را تبیین می‌کند و لازم است مدیران با شناسایی و تقویت ابعاد انگیزش شغلی به‌ویژه ابعاد خودپندارۀ درونی و انگیزش ابزاری بروز رفتارهای شهروندی سازمانی کارکنان و در نهایت اثربخشی سازمان خود را ارتقا دهند.

کلیدواژه‌ها


  1. زارع، حسن (1383). نقش رفتار شهروندی سازمانی در عملکرد سازمان، فرهنگ مدیریت، 6، 169-151.
  2. مرادی چالشتری، محمدرضا؛ حمیدی، مهرزاد؛ سجادی، سید نصرالله؛ جعفری، اکرم؛ مرادی چالشتری، جواد (1390)، رابطۀ سبک‌های رهبری تحول‌آفرین- تبادلی و رفتار شهروندی سازمانی در سازمان تربیت‌بدنی جمهوری اسلامی ایران، نشریۀ مدیریت ورزشی، 8، 150- 125.
  3. مرادی چالش تری، محمدرضا؛ جعفری، اکرم؛ مرادی چالش تری، جواد (1390)، رابطۀ عدالت سازمانی و رفتارهای شهروندی سازمانی کارکنان در سازمان تربیت‌بدنی جمهوری اسلامی ایران، المپیک، 53، 156-145.
  4. نجار اصل، صدیقه (1389)، رابطۀ بین برخی متغیرهای مهم انگیزش شغلی با رفتار مدنی سازمانی کارکنان دانشگاه‌های آزاد اسلامی منطقۀ شش، یافته‌های نو در روان‌شناسی، 5 (16)، 98-85.
    1. Allen, T. D., & Rush, M. C. (1998). “The effects of organizational citizenship behavior on performance judgments: A field study and a laboratory experiment”. Journal of Applied Psychology, 83, 247–260.
    2. Barbuto, J. E. (2004). “The Motivation Sources Inventory”. Lincoln, NE: Future Leadership.1- 5.
    3. Barbuto, J. E., & Bugenhagen, M. J. (2006). “Preliminary relation between followers’ locus of control and organizational citizenship behaviors”. Psychological Reports, 98(3), 882–884.
    4. Barbuto, J. E., & Scholl, R. W. (1999). “Leaders’ motivation and perception of followers’ motivation as predictors of influence tactics used”. Psychological Reports, 84, 1087–1098.
    5. Barbuto, J. E., & Story, J. S. (2011), “Work Motivation And Organizational Organizational Citizenship Behavior”. Journal of leadership studies, 5 (1), 123-145
    6. Barbuto, J. E., Brown, L. L., Wheeler, D. W., & Wilhite, M. S. (2003). “Motivation, altruism, and eneralized compliance: A field study of organizational citizenship behaviors”. Psychological Reports,92, 498–502.
    7. Bateman, T. S., Organ, D. W., (1983), “Job satisfaction and the good soldier: The relationship between affect and employee citizenship.” Academy of Management Journal, 26, 587-595.
    8. Bolino, M. C., Turnley, W. H., & Niehoff, B. P. (2004). “The other side of the story: Reexamining prevailing assumptions about organizational citizenship behvior”. Human Resources Management Review, 14(2), 229–247.
    9. Budiyanto, O. & Hening, W. (2011). “The Effect of Job Motivation, Work Environment and Leadership on Organizational Citizenship Behavior, Job Satisfaction and Public Service Quality in Magetan, East Java, Indonesia”, World Academy of Science, Engineering and Technology, 51, 192-200.
    10. Duff, D.B. (2007).The relationship between organizational climate, personality factors and organizational citizenship behavior. Doctoral Thesis of the university of Illinois at Urbana-Champaign, 142.
    11. Ertürk, A., (2007),“Increasing organizational citizenship behaviors of Turkish academicians: Mediating role of trust in supervisor on the relationship between organizational justice and citizenship behaviors”.Journal of Managerial Psychology, Vo: 22: 3, 257 - 27
    12. Finkelstein, M. A., & Penner, L. A. (2004). “Predicting organizational citizenship behaviors: Integrating the functional and role identity approaches”. Social Behavior and Personality, 32, 383–398.
    13. Hana S. Abuiyada, Shih Yung Chou (2012). A Two-Factor Model of Organizational Citizenship Behaviour in Organizations, European Journal of Business and Management, 4, (3), 134- 145
    14. Leonard, N., Beauvais, L., & Scholl, R.W. (1999). “Work motivation: The incorporation of self concept-based processes”. Human Relations, 52, 969–998.
    15. Moorman, R. H. (1993). “The influence of cognitive and affective based job satisfaction measures on the relationship between satisfaction and organizational citizenship behavior”. Human Relations,46, 759–776.
    16. Organ, D. W., (1988), “Organizational Citizenship Behavior: The Good Soldier Syndrome”. Lexington, MA: Lexington Books.1-12
    17. Podsakoff, P. M., MacKenzie, S. B., Moorman, R. H., Fetter, R., (1990), “Transformational leader behaviors and their effects on followers’ trust in leader, satisfaction, and organizational citizenship behaviors”. Leadership Quarterly, 1, 107–142.
    18. Podsakoff, P. M., MacKenzie, S. B., Paine, J. B., Bachrach, D. G., (2000), “Organizational citizenship behaviors: A critical review of the theoretical and empirical literature and suggestions for future research”. Journal of Management, 6 (3), 513-563.
    19. Podsakoff, P. M., MacKenzie, S., & Bommer, W. H. (1996). “Transformational leader behaviors and substitutes for leadership as determinants of employee satisfaction, commitment, trust, and organizational citizenship behaviors”. Journal of Management, 22, 259-29.
    20. Randall, M. L., Cropanzano, R., Bormann, C. A., Birjulin, A., (1999),Organizational poli-tics and organizational support as predictors of work attitudes, job performance, and organizational citizenship behavior. Journal of Organizational Behavior, 20, 159-174.
    21. Tan, H. H., & Tan, M. L. (2008). “Organizational citizenship behavior and social loafing: The Role of personality, motives, and contextual factors”. Journal of Psychology, 142, 89–108.
    22. Tang, T. L. P., & Ibrahim, A. H. S. (1998). “Antecedents of organizational citizenship behavior: Public personnel in the United States and in the Middle East”. Public Personnel Management, 27,529–548.