تحلیل مکانی فضاهای ورزشی با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) و ارائة مدل مطلوب (مطالعه موردی : منطقه یک شهر تهران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشگاه علامه طباطبایی

3 دانشگاه رازی

4 دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

این تحقیق با هدف تحلیل مکانی فضاهای ورزشی منطقة یک شهر تهران با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) و ارائة مدل مطلوب به روش توصیفی – تحلیلی انجام گرفت. نمونة آماری تحقیق برابر با جامعة آماری و شامل کلیة فضاهای ورزشی منطقة یک تهران (54 فضای ورزشی) است. اطلاعات توصیفی فضاهای ورزشی از اسناد و مدارک موجود در ادارات جمع­ آوری شد. سپس با حضور محقق در مکان­های مورد بررسی با استفاده از دستگاه GPS، موقعیت جغرافیایی (طول و عرض جغرافیایی) این مکان­ها ثبت شد و اطلاعات مکانی منطقه نیز از نقشه­های کاربری اراضی به ­دست آمد. اطلاعات به­ دست­ آمده در محیط نرم ­افزار Arc – GIS 10 تحلیل و بررسی شد. نتایج نشان داد که فضاها و اماکن ورزشی با استانداردهای تعریف­ شده تطابق کامل ندارند و سرانة ورزشی منطقه نیز کمتر از سرانة ورزشی استاندارد است. به­ صورت کلی، استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) روشی مناسب برای تحلیل مکانی فضاهای ورزشی است.

کلیدواژه‌ها


 1. ابراهیمی، کلثوم. (1387). "تحلیل مکانی فضاهای ورزشی شهر آمل با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)". پایان­ نامة کارشناسی­ ارشد، دانشگاه شمال.صص: 123-116.

2. بحرینی، سیدحسین. (1380). "توسعة پایدار شهری از فکر تا عمل". مجلة محیط شناسی، شمارة 27، صص: 103 – 92.

3. بهزادفر؛ مصطفی. (1385). "تحقق پذیری پیشنهادات فضای سبز، تفریحی و ورزشی طرح­های جامع و ساماندهی تهران و شاخص مصوبات کمیسیون مادة 5 تهران". مجموعه مقالات اولین همایش ملی شهر و ورزش.ص: 46.

4. بهمن ­پور، هومن. مسعودی، ساناز. (1385). "ضرورت احداث پارک­های کوهستانی در تهران". به عنوان فرصتی برای ورزش در راستای توسعة پایدار (مطالعة موردی پارک کوهستانی توچال)، تهران، مجموعه مقالات اولین همایش ملی شهر و ورزش. صص: 264-250.

5. ذوالقدر، مارال. پیمانی، علی. (1385). "الگوهای توسعة شهری، راهبردها و برنامه­ های مؤثر در گسترش فعالیت­های فیزیکی شهروندان (با نگاهی ویژه به جوامع کم درآمد)". تهران، مجموعه مقالات اولین همایش ملی شهر و ورزش.صص : 37-27.

6. رحمانی نیا، بهمن. (1386). "ایجاد بانک اطلاعات مستند و موثق از فضاهای سرپوشیده و روباز ورزشی استان گلستان". طرح تحقیقاتی ادارة کل تربیت بدنی استان گلستان.صص : 89-57.

7. روشن نژاد، عبدالحمید. (1383). "ارائة الگویی مناسب برای مکان ­یابی مدارس ابتدایی با استفاده از GIS (مطالعة موردی شهرستان باغ ملک)". پایان­ نامة کارشناسی­ ارشد، دانشکدة علوم زمین دانشگاه شهید بهشتی.صص : 31-27.

8. سازمان تربیت بدنی جمهوری اسلامی ایران، مرکز ملی توسعة ورزش کشور. (1384). "مطالعات تفضیلی توسعة امکانات و تجهیزات". تهران، انتشارات سیب سبز.صص : 111-97.

9. سازمان تربیت بدنی جمهوری اسلامی ایران، مرکز ملی توسعة ورزش کشور. (1384). "مطالعات تفضیلی توسعة فرهنگ ورزش". تهران، انتشارات سیب سبز.ص : 47.

10. سعیدنیا، احمد (1382). "فضاهای فرهنگی و ورزشی". تهران، انتشارات سیب سبز، جلد دهم.صص : 23-21.

11. عباس زادگان، مصطفی. (1385). "آماده­ سازی استخوان­بندی شهر برای ورزش همگانی". تهران، مجموعه مقالات اولین همایش ملی شهر و ورزش.صص : 8-1.

12. عزیزی، منصور. (1383). "کاربرد سیستم­های اطلاعات جغرافیایی GIS در مکان­ یابی، توزیع فضایی و تحلیل شبکة مراکز بهداشتی و درمانی (مطالعة موردی شهر مهاباد)". پایان­ نامة کارشناسی ­ارشد، دانشگاه تبریز.صص : 59-24.

13. فرد، گیل. (1388). "مدیریت اماکن ورزشی". ترجمة حسن اسدی، کیوان شعبانی مقدم، نوشین اصفهانی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.صص : 139-118.

14. قادری، عمران. (1381). "توسعة پایدار شهری و مکان­ یابی فضاهای ورزشی در شهر". مجموعه مقالات اولین سمینار ورزش، محیط زیست و توسعة پایدار، کمیتة ملی المپیک.صص : 44-27.

15. قادری، عمران. (1384). "سرانه و استاندارد فضاهای ورزشی". اصفهان، مجموعه مقالات سمینار ملی مدیریت ورزشی.صص : 111-89.

16. لیموچی، سیما. (1385). "شهر و ورزش جانبازان و افراد با معلولیت (فرصت­ها و موقعیت­های اجتماعی برای ورزش افراد با معلولیت)". تهران، مجموعه مقالات اولین همایش ملی شهر و ورزش.صص: 249-237.

17. میکائیلی، علیرضا. (1378). "لزوم ساماندهی برنامه ­ریزی و طراحی تفریحی – فراغتی با تأکید بر فعالیت­های ورزشی". مجموعه مقالات اولین همایش توسعة پایدار در نواحی شهری، دانشگاه تبریز.صص: 121-114.

18. هاکسهولد، ویلیام. (1377). "مقدمه ­ای بر سیستم­های اطلاعات جغرافیایی". ترجمة فرشاد نوریان، تهران، انتشارات پردازش و برنامه­ ریزی شهری.ص : 85.

19. Brownson, E. A. Baker, R. A. Houseman, R. C. et al (2001). “Environmental and policy determinants of physical activity in the united states”. Amercian journal of public health. (12). P: 91.

20. Enrique, R. Jacoby, Ricardo Montezuma, Marlyn Rice, Miguel Malo and Carlos Crespo (2004). “Transportation, Urban development and public safety in latin America”. Their importance to public health and an active lifestyle, pan American health organization. PP: 221-247.

21. Eriksun, Bill (2001). “The armature and fabric as a model for understanding spatial organization”. InRoberts, M, and Greed, C.| eds| Approaching urban Design : The Design process, Harlow: Longman.P:382.

22. Potwarka, R. Luke. Kaczynski, T. Andrew, Flack. L. Andrea (2008). “Places to play: association of park space and facilities with healthy weight status among children”. Journal of community health. 33: PP:344-350.

23. Shilton, T. (2001). “Promoting physical activity, ten recommendations from the heart foundation”. National heart foundation of Australia.PP:10-12.